Palmbloemen melken
Door: Yvonne
Blijf op de hoogte en volg Yvonne
03 November 2025 | Indonesië, Sengkang
Palmbloemen melken
Ik zit nog met m’n hoofd bij die jonge knullen. Ze zaten voorover gebogen en hun voeten bewogen ritmisch. Hun handen gleden zorgzaam over de glanzende stof. Ze waren de baas over hun toevertrouwde oude houten weefgetouw waar een reeks ponskaarten als bij een draaiorgelspel naar beneden schoven. De jongens zaten in een open lichte ruimte met meerdere, op dat moment onbemande, getouwen. Hier worden schitterende zijden stoffen met Sulawesische patronen geweven. Alles is handwerk, zonder dat het mechanisch wordt aangestuurd. In de verkoopruimte ernaast kan ik het niet laten om zo’n waardevol ambachtelijk stuk zijde te kopen. Kobaltblauw met lichtgele en zilvergrijze motieven. Mijn gedachten worden verstoord doordat Mas de auto van de weg afdraait. We rijden door de jungle met hoge palmen, bananenplanten, ficussen en veel andere groene planten die ik niet kan determineren. Hij parkeert de auto voor een houten huisje waarvan de planken niet op elkaar aansluiten. Dat zal een natte boel zijn als het hier stortregent. Rondom het ‘hok’ is het een grote chaos. Het beeld stelt me niet gerust dat we hier koffie gaan drinken. Mas keert zich om en kondigt aan dat we hier gaan kijken hoe palmsuiker wordt gemaakt. “Ah”, roep ik, “dat is waar ook, we bezoeken iemand die gula djawa maakt.” We volgen hem en stappen een donkere ruimte in. Achterin brandt een houtvuurtje. Er boven op staan grote wadjangs met pruttelend vocht. Een jonge vrouw roert er in. Een knulletje, van drie jaar schat ik, zit op afstand met haar smartphone te spelen. Terwijl onze chauffeur tolkt vertelt ze bescheiden en wat verlegen over haar werk. Ze verwarmt palmwijn gedurende twee uur in de wadjangs totdat het goedje is ingekookt. Een andere vrouw wordt opgetrommeld. Voordat ze beginnen word ik eerst door die ander uitgelachen. Ze wijst naar mijn neus. Dat laat ik niet op me zitten. Ik wijs vervolgens naar haar brede neus met grote gaten. Samen tillen ze de metalen wok met bruisende karamel van het vuur en gieten het in een pan. Even laten afkoelen en dan wordt met een vochtige pollepel de nog vloeibare gula djawa in halve lege kokosnoten gegoten. Ik hoor het gepruttel van een heel oud brommertje aankomen. Twee vreselijk magere en tengere mannen stappen af en brengen een stel jerrycans met palmwijn binnen. Het wordt direct in de lege wadjang gegoten om vervolgens weer twee uur ingekookt te worden. “Maar hoe komen ze aan die palmwijn?” Tweemaal per dag klimmen de mannen in de palmen. Ze gebruiken een dikke bamboe stok met aan weerszijden korte treden. Zo bereiken ze op 10 meter hoogte de bloemen van de palm. Iedere boom heeft maximaal drie bloemen. Ze kerven de tak in en melken als het ware op de ochtend en aan het einde van de middag de bloem. Het afgetapte vocht wordt in een jerrycan opgevangen. Terwijl ik naar de hoge palmen kijk en de provisorische gevaarlijke bamboeladder realiseer ik me hoeveel moeite het kost om dit vocht te verzamelen. Ook het verwerken van de palmwijn tot palmsuiker is niet zonder gevaar door de hete karamel. Als ik thuis weer gula djawa in m’n Indonesische gerechten gebruik zal ik nog weleens terugdenken aan deze familie in Sulawesi.
-
03 November 2025 - 13:12
Richard :
Verse palmwijn smaakt gevaarlijk lekker naar limonade. Je kunt ze ook bewerkt [e-38] gebotteld kopen, maar dat haalt het niet bij vers getapt.
-
03 November 2025 - 13:58
Hans:
Miriam kent het, maar ik had er nog nooit van gehoord. En het is hier gewoon te koop. Wat een bewerkelijk proces om zo ver te komen.
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
