De wierookboom

25 januari

De wierookboom

Er hangen dreigende donkere wolken voor de bergen. Tijd om de omgeving te verkennen. De zon, die zijn sporen op mijn gezicht heeft achtergelaten, houden we even op afstand. In de grijze Nissan zoeven we over de Corniche. De boulevard die alleen geschikt is voor auto’s. Het ene na het andere fruitstalletje omlijst deze brede weg. Bananen en kokosnoten. Iedere stalletje met een andere eigenaar doch met dezelfde waar. In de hoop dat die enkele passant kiest voor zijn bananen en kokosnoten. Ik wil geen kokosnoot maar naar de oude Al-Hafah-wierook soek. Immers van hieruit loopt de op de Unesco werelderfgoedlijst geplaatste wierookroute. Hier groeit de wierookboom met zijn aromatische hars. Het is het goud uit de oudheid. Door het kerven in de boom stroomt hars. Dit wordt in de zon gedroogd. Het werd en wordt ook als geneesmiddel gebruikt. Ik ken het alleen van de stof die in de katholieke kerk geur afgeeft en uit de flower power tijd. Ooit was het kostbaarder dan goud. Per karavaan werd het door de woestijn naar Mekka en Mesopotamië gebracht. Met schepen naar China en India. Door de opkomst van synthetische wierook, in andere landen, stortte de handel in. In Oman wordt het nog volop gebruikt voor het parfumeren van kleding, olie, de huid, bestrijden van hoofd- en maagpijn en hoesten, en om insecten te weren. Bovenal heeft het een sociale functie: het wordt verbrand tijdens een gezellig samen zijn. Ook wordt hiermee een stemming, sfeer, gecreëerd in winkels en onderkomens. Hetgeen we de afgelopen weken herhaaldelijk tegen kwamen. Terwijl ik zit te mijmeren over de oude karavaan routes zet Jan de auto op een goed geasfalteerde parkeerplaats. Ik kijk rond. Waar is die eeuwen oude soek? Ik betrap me op mijn romantische beeld van scheef hangende houten en vervallen panden. Niets van dit al is waar. Links staan rijen kleine pandjes. Alle van dezelfde afmeting 4x4x3 m., met glazen pui en reclame bord er boven. Het is niet nieuw. Toch zeker 15 jaar oud vermoed ik. Van oudsher zal dit dé plek zijn geweest waar het geurende hars van de wierookboom is verhandeld. Nieuwsgierig lopen we langs de pandjes, staan stil en twijfelen. Dan een stap over die onbekende drempel. Zakken en bakken vol kleine blokjes hars worden aangeprezen. Maar hoe gebruik je dat? Ik leg mijn vraag voor aan de verkoper. Eerst moet ik een blokje met een gewenste geur uitzoeken. We halen beide ons neus op. De geur is ingetogen en niet bijzonder. De keuze valt op een helder blokje van 2x2 cm. De rustige gebrilde man staart mij aan. Even wachten. Hij komt terug met een koutskooltje in de vorm van een waxinelichtje. Dit legt hij in een rood bruin keramieken brander. Het kooltje wordt aangestoken. Het blokje wierook hars ligt er bovenop. En zie daar: de rook verspreid de doordringende aromatische geur. Omdat dit zo bij dit land hoort lopen we enkel minuten te snuiven boven allerlei bakken met verschillende kleuren. Totdat het ene geurtje uiteindelijk door Jan afgerekend wordt. De andere verkoper is bezig met het vullen van allerlei flesjes parfum. Belangstellend kijk ik hem aan. Al snel belanden we in oosterse sferen. Onze armen zijn bedwelmd door allerlei geurtjes. Een soort zalfachtige olie met die typisch oosterse geur zet zich op de huid vast. En ja, hij heeft beet. Ook dat verdwijnt in de rugzak.

De wel honderd wierook winkeltjes worden afgewisseld met kleermakers en verkopers van disdasha’s,kaftans, en kumahs, hoofddeksels. Ik word aangetrokken door het mooie borduurwerk van de kumahs. Wederom stappen een klein vertrek, dat vol staat, binnen. De man heeft al direct in de gaten dat dit typisch mannelijke Omaanse hoofddeksel voor een Nederlands vrouw is. Jan komt er niet aan te pas. Ze liggen er in allerlei kleuren, motieven, machine- en hand geborduurd. Op een simpele manier wordt zo’n cap gevouwen en op mijn hoofd geplaatst. Echt met de hand geborduurd in Bangladesh. Alhoewel dat laatste mij wel tegen de borst stuit kan ik het niet laten op met deze hoofdooi de winkel uit te gaan.